vetten & oliën: welke olie gebruik je wanneer?

Vetten zijn belangrijk voor je lichaam. Ze helpen bij de opname van vetoplosbare vitamines (A, D, E en K), leveren energie en zijn bouwstoffen voor onder andere je zenuwweefsel. Ook spelen ze een rol bij de aanmaak van hormonen en een gezonde cholesterolhuishouding, bloeddruk en weerstand.
Er zijn verzadigde en onverzadigde vetten. Onverzadigde vetten – zoals in olijfolie – worden onderverdeeld in enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetten, waaronder omega-6 (bijvoorbeeld zonnebloemolie) en omega-3-vetzuren (zoals lijnzaadolie).
lekker koken begint met de juiste olie
Olie is onmisbaar in de keuken. Of je nu een salade maakt, tofu marineert of groenten wokt: de olie die je kiest, bepaalt niet alleen de smaak, maar ook welke vetzuren je binnenkrijgt. Elke olie heeft zijn eigen karakter: de ene is ideaal om in te bakken, de andere juist om koud te gebruiken.
Welke olie gebruik je wanneer?
- Balans tussen vetzuren
In olie zitten verschillende vetzuren: verzadigde, enkelvoudig onverzadigde en meervoudig onverzadigde vetzuren - waaronder omega-3 en omega-6. Ons lichaam heeft ze allemaal nodig, maar wel in de juiste verhouding. Door te variëren met verschillende oliën zorg je voor een natuurlijke balans in je voeding.
Tip: geef je salade, smoothie of yoghurt een gezonde boost met een eetlepel omega-3-rijke olie, zoals hennepzaad-, lijnzaad- of koolzaadolie. - Gebruik: warm of koud?
Niet elke olie is geschikt om te verhitten. De rookpuntwaarde (de temperatuur waarop olie begint te verbranden) bepaalt of een olie beter koud of warm gebruikt kan worden.- Koud gebruik: voor pure smaakmakers
Sommige oliën komen het best tot hun recht in salades, marinades, dressings of als finishing touch. Denk aan hazelnoot-, walnoot-, komijnzaad-, pompoenpit- en sesamolie, maar ook aan olijfolie extra vierge. Ze zijn rijk van smaak en geven koude gerechten een heerlijke, natuurlijke twist.
Tip: Gebruik koudgeperste oliën altijd koud. - Warm gebruik: voor bakken, wokken en frituren
Ga je bakken of frituren? Gebruik dan oliën die goed bestand zijn tegen hoge temperaturen. Ghee, bakolie, frituurolie, wokolie, kokosolie of milde zonnebloem- en olijfolie zijn hier ideaal voor. Let op: koudgeperste zonnebloemolie hoort niet in de pan. Die gebruik je alleen koud, bijvoorbeeld in marinades, dressings of sauzen.
- Koud gebruik: voor pure smaakmakers
- Smaak: het verschil in je gerecht
Olie is meer dan vetstof; het is ook een smaakversterker en levert vetoplosbare vitamines zoals A, D en E. Elke olie geeft een eigen accent aan je gerecht. Avocado-olie smaakt zacht en boterachtig, hazelnoot- of walnootolie nootachtig en vol, sesamolie Aziatisch en aromatisch en extra vierge kokosolie licht zoet en tropisch.
Tip: licht tast olie aan. Daarom kiezen wij voor donker glas - zo blijven de smaak en kwaliteit van onze oliën het best bewaard.
Biologische olie
Lekker koken met plantaardige olie
Goede vetten: Rijk aan omega-3 vetzuren
Niet alleen olie, maar ook verschillende andere producten zitten vol met goede vetten zoals bijvoorbeeld avocado, noten, lijnzaad, chiazaad, maar ook in vette vissoorten zoals zalm, haring, makreel en sardines.
Producten met gezonde vetten
- Vette vis: rijk aan omega-3 vetzuren! Daarom wordt er aangeraden om 2x per week vette vis te eten.
- Avocado: wist je dat bijna 85% van de avocado bestaat uit vetten? Bijna allemaal meervoudig onverzadigde vetten, gezonde vetten dus! Daarnaast zit een avocado vol vezels, vitamine en mineralen. Ideaal voor in je salade of om guacamole van te maken dus!
- Noten of pindakaas: Ben jij dol op pindakaas op je boterham? Als het gaat om goede vetten is dat helemaal geen probleem. Naast vitaminen, mineralen en proteïnen bevatten noten omega-9, dezelfde vetsoort die olijfolie zo gezond maakt. Walnoten bevatten het meeste omega-3. Let bij pindakaas wel op dat er geen suikers zijn toegevoegd, want dat is minder gezond.
- Lijnzaad: één van de belangrijkste bronnen van gezonde vetten. Je kunt lijnzaad het beste malen, want het wordt in zijn geheel niet verteerd in het lichaam. Lekker om toe te voegen aan je smoothie, in je yoghurt of als meel om in te bakken.
Bronnen van gezonde vetten
- Groene hypes of slimme marketing?
- Wereldkeuken
- Gezonde hypes of niet
- Nieuw in het schap | Ekoplaza
- Wat is biologische kefir? Uitleg, recepten & kopen | Ekoplaza
- Glutenvrije producten | De biologische supermarkt
- Picknick
- Mediterrane keuken | Ekoplaza
- Snelle & makkelijke weekmenu's | Ekoplaza
- Wokken | Ekoplaza
- Kerst amuses & voorgerechten recepten | Ekoplaza
- Natuurlijke & biologische zonbescherming | Ekoplaza
- Kerst hoofdgerechten inspiratie - Vlees, vis, vega & vegan recepten | Ekoplaza
- Stoofpot | Ekoplaza
- Salade | Ekoplaza
- Stamppot
- Tapas
- Bakken
- Citrusfruit
- Kurkuma en gember
- Gourmet
- Dessert
- Quiche
- Barbecue
- Plantaardige drank
- Plantaardige zuivel
- Verwarmende dranken
- Weerstand
- Zomer
- Soep
- Burgers
- Lente
- Vegetarisch
- Kinderopvang
- Ontbijt
- Granen
- Hanen
- Kruiden en specerijen
- Oosterse keuken
- Zuiver water
- Back to school
- Vaders
- Raw
- No waste
- Alternatieve basis
- Paleo
- Kroketten
- Lupine
- Lunch
- Gezonde vetten
- Kant-en-klaar
- Borrel
- Verfrissende drankjes | Ekoplaza
- Matcha
- Eiwitrijk
- Hollandse nieuwe
- Oliën en vetten
- Fermenteren
- Mama en kind
- Havermout
- Vezelrijk
- Koolhydraatarm
- Detox
- Kaasplankje
- Aloë vera
- Zeewier
- Mosselen
- Herfst
- Bier
- Wijn
- Winter
- Vegan kaas
- Kombucha