Hoe werkt de Ekoscope-score? 

Producten worden beoordeeld op 12 verschillende factoren. Voor elke factor waarop een product positief scoort, krijgt het een punt. De totaalscore laat zien hoeveel positieve impact een product maakt. De 12 factoren zijn verdeeld over drie thema’s:

Voor jezelf

• Zo min mogelijk bewerkt
• In de Schijf van Vijf 

Voor elkaar

• Bevat sociaal topkeurmerk 
• Van een familiebedrijf
• Gemaakt door een Nederlands bedrijf

Voor de planeet

• Biologisch gecertificeerd
• Plantaardig 
• Bevat milieu topkeurmerk 
• Van Nederlandse ingrediënten 
• Duurzaam verpakt
• Van een 100% biologisch bedrijf
• Lage CO₂-impact 

Wanneer een product volledig onder de loep is genomen worden alle punten die een product verdient, bij elkaar opgeteld. Deze totaalscore bepaald de Ekoscope. Wees gerust: elk product scoort minimaal één punt, anders komt het niet in ons assortiment. Want wij willen zorgdragen voor een voedselketen die écht lekker, gezond en goed eten toegankelijk maakt voor iedereen. Om dat te kunnen bereiken, moeten we ervan overtuigd zijn dat wát we verkopen, goed is. En daar kun je bij Ekoplaza van op aan. 

Waarom krijgen alleen NOVA 1 en 2 een punt? 

Hoe minder bewerkt een product is, hoe dichter het meestal bij de oorspronkelijke grondstof staat. Daarom krijgen binnen de Ekoscope alleen producten uit NOVA-groep 1 en 2 een punt. 

Bewerkte producten uit NOVA-groep 3 worden vaak op een ambachtelijke manier gemaakt, zoals kaas, brood, vleeswaren of zelfs chips. Hoewel deze producten prima binnen ons assortiment passen, bevatten ze vaak toegevoegd zout, suiker of vet om smaak, structuur of houdbaarheid te beïnvloeden.  

Ultra-bewerkte producten uit NOVA-groep 4 bevatten vaak veel toegevoegde stoffen, zoals smaakstoffen, kleurstoffen, zoetstoffen en andere industriële ingrediënten die je normaal gesproken niet in je eigen keuken gebruikt. 

Om binnen het assortiment een duidelijk onderscheid te maken tussen minimaal bewerkte en bewerkte producten, krijgen producten in NOVA-groep 3 en 4 geen punt. 

Zitten er ook ultra-bewerkte producten in het assortiment? 

Ja, die kunnen ook in het assortiment voorkomen, maar krijgen uiteraard geen punt voor Ekoscope. Een biologisch product is namelijk niet automatisch onbewerkt. Ook producten uit NOVA-categorie 3 of 4 kunnen biologisch gecertificeerd zijn, zolang de ingrediënten biologisch zijn en de verwerking voldoet aan de Europese biologische wetgeving. 

Binnen biologisch gelden daarbij wel strenge regels. Alleen additieven van natuurlijke oorsprong zijn toegestaan en alleen wanneer ze technisch noodzakelijk zijn. Kunstmatige geur-, kleur- en smaakstoffen zijn verboden. 

Daardoor kunnen producten zoals biologische chips, koekjes, frisdrank, chocoladerepen of plantaardige burgers alsnog onder NOVA 3 of 4 vallen vanwege de mate van bewerking of het gebruik van meerdere ingrediënten en industriële productiestappen.

Met de Ekoscope maken we dit verschil zichtbaar. Producten uit NOVA 1 en 2 krijgen daarom een extra punt voor ‘zo min mogelijk bewerkt’.  

Waarom krijgen familiebedrijven een extra punt?

Wij geloven in bedrijven met een gezicht. Familiebedrijven kiezen vaak voor kwaliteit, vakmanschap en lange termijn relaties in plaats van snelle groei of aandeelhouderswaarde. Een bedrijf moet:

• in handen zijn van één of meerdere families;
• niet beursgenoteerd zijn;
• binnen de MKB-richtlijnen vallen. 

 Wat betekent ‘gemaakt door een Nederlands bedrijf’? 

Door Nederlandse biologische bedrijven te ondersteunen, stimuleren we lokale ketens, vakmanschap en vaak ook minder voedselkilometers. Producten die in Nederland worden gemaakt, kunnen daarbij prima ingrediënten uit het buitenland bevatten, zoals koffie, cacao of olijven.

Om binnen de Ekoscope een punt te krijgen, moet een Nederlands bedrijf wel echt waarde toevoegen aan het product. Denk aan malen, branden, bakken, mengen of fermenteren. Alleen het verpakken van een product in Nederland telt niet mee voor een punt.

Waarom krijgen alleen bepaalde keurmerken een extra punt?

We volgen de beoordeling van Milieu Centraal. Alleen keurmerken die daar zijn aangemerkt als Topkeurmerk krijgen een extra punt binnen de Ekoscope.

Waarom krijgen plastic verpakkingen geen punt?

Met Ekoscope willen we niet alleen recycling stimuleren, maar ook het gebruik van plastic verminderen. Plastic zorgt wereldwijd voor grote milieuproblemen, zoals zwerfafval en plastic soup. Daarom belonen we alleen verpakkingsvormen die behoren tot de best recyclebare én meest circulaire oplossingen. Een product krijgt een punt als het:

• verpakkingsvrij is;
• verpakt is in 100% recyclebaar papier of katoen;
• of een statiegeldverpakking heeft. 

Waarom tellen biologisch afbreekbare plastics niet mee?

Hoewel deze verpakkingen duurzaam lijken, zijn ze in de praktijk vaak lastig goed te recyclen of te verwerken in bestaande afvalstromen.  

Waarom krijgen sommige dierlijke producten een punt voor lage CO₂-uitstoot? 

De CO₂-score binnen de Ekoscope wordt berekend door Banana Bread AI. Daarbij wordt gekeken naar de volledige keten van een product, van grondstof tot supermarkt. Denk aan:

• teelt en veevoer 
• uitstoot op de boerderij 
• verwerking 
• transport 
• verpakking 
• voedselverspilling 
• energieverbruik in de winkel 

Bij dierlijke producten ontstaat een groot deel van de CO₂-uitstoot tijdens de productie van veevoer. Biologisch gehouden dieren krijgen biologisch voer, dat wordt geteeld zonder kunstmest. Omdat de productie van kunstmest veel energie kost, zorgt dit voor een lagere uitstoot. Daarnaast vindt binnen biologische landbouw geen ontbossing plaats voor veevoer en krijgen dieren vaak minder krachtvoer dan in de gangbare landbouw. Daardoor kunnen sommige biologische dierlijke producten laag scoren op CO₂-uitstoot.  

Krijgt een plantaardige burger altijd een hogere score dan vlees?

Vaak wel, maar niet automatisch op alle onderdelen. Ekoscope kijkt daarom breder dan alleen één thema. Ook verpakking, bewerking, keurmerken en het bedrijf achter het product tellen mee.